slider-4

Slider-6

Πολύ  συχνά  οι  κατασκευαστές  υαλοστασίων  έχουν  βρεθεί µπροστά στο δίληµµα για το ποιό πάχος γυαλιού θα έπρεπε να επιλέξουν για κάποια κατασκευή από τζάµι. Οι προβληµατισµοί αυτοί  µάλιστα πρόσφατα έγιναν πολύ επίκαιροι µετά τη θεοµηνία που έπληξε φέτος το χειµώνα (χειµώνας 1998) την Αθήνα, όπου οι σφοδροί άνεµοι οι οποίοι άγγιξαν ταχύτητες κοντά στα 140 km/h, προκάλεσαν εκτεταµένες ζηµιές στις βιτρίνες των καταστηµάτων και στα  µεγάλα τζάµια των σπιτιών, φέρνοντας  πολλούς  επαγγελµατίες (που  κατασκεύασαν  τις  εν  λόγω βιτρίνες)  σε  διαµάχη      µε  τους  πρώην  πελάτες  τους,  οι  οποίοι  τους ζητούσαν  ευθύνες  για  τη  φθορά  των  περιουσιών  τους.  Σε  πολλές περιπτώσεις η θραύση των βιτρινών προκάλεσε µεγάλες ζηµιές και στα εµπορεύµατα  εκθέσεων  αυτοκινήτων,  επίπλων,  φωτιστικών  κλπ.  Το βασανιστικό ερώτηµα που αναδύεται από όλη την ιστορία είναι το ποιός πραγµατικά φταίει και από ποιόν θα έπρεπε να ζητηθούν ευθύνες.

Φταίνε  µήπως οι κατασκευαστές-τοποθετητές οι οποίοι έχοντας υιοθετήσει  την  εύκολη  λύση  των  υαλοπινάκων  10mm χωρίς  κανένα δεύτερο προβληµατισµό για τις διαστάσεις της βιτρίνας ή µε την περιοχή όπου αυτή τοποθετείται, προτείνουν και τελικά τοποθετούν στο 95% των περιπτώσεων τζάµια αυτού του πάχους. Φταίνε µήπως οι πελάτες, οι οποίοι κυνηγώντας το φθηνό κόστος αποπαίρνουν οποιαδήποτε άλλη ασφαλέστερη λύση που πιθανώς θα τους προταθεί από κάποιον ευσυνείδητο κατασκευαστή, αναγκάζοντας έτσι την  πλειονότητα  των  κατασκευαστών  να  αποφεύγουν  ακόµη  και  να αναφέρουν την ύπαρξη ασφαλέστερων λύσεων.

Ή µήπως φταίνε τα συλλογικά όργανα των εµπόρων υαλοπινάκων, οι εταιρείες παραγωγής και διάθεσης υαλοπινάκων, κλπ. οι οποίοι δεν φροντίζουν να ενηµερώνουν επαρκώς τους κατασκευαστές-καταναλωτές για τα όρια αντοχής των προϊόντων τους?

Όποιος  και  να  φταίει  είτε  καθένας  ξεχωριστά  ή  όλοι       µαζί  ή κανένας, το αποτέλεσµα είναι το ίδιο και είναι από ενοχλητικό έως και επικίνδυνο σε ορισµένες περιπτώσεις.

Ας δούµε, όµως, µε ποιό τρόπο µπορεί κανείς να υπολογίσει µε ακρίβεια το ασφαλέστερο πάχος αλλά και είδος γυαλιού για κάποια κατασκευή:

(1)    Σαν  πρώτη  περίπτωση  (και  πιο  απλή)  ας  εξετάσουµε  την περίπτωση όπου θέλουµε να υαλώσουµε ένα άνοιγµα µε κάποιο µονό τζάµι. ΄Εστω, λοιπόν, ότι το τζάµι αυτό κατά την τοποθέτησή του θα πακτωθεί  σε 4  σταθερά  σηµεία (όλες  του  οι  πλευρές  εφαρµόζουν σταθερά σε κάποια µορφή πλαισίου π.χ. αλουµίνιο, σίδηρο, ξύλο, κλπ.) και έστω ότι οι διαστάσεις του θα είναι:

L=2,48m  η µεγάλη πλευρά του
l=2,00m  η µικρή πλευρά του

συνεπώς       S=4,96m²  είναι το εµβαδόν του Εκτιµούµε,  τέλος,  την      µέγιστη  ένταση  ανέµων  που  έχουν σηµειωθεί στην περιοχή την τελευταία δεκαετία και πληροφορούµαστε ότι αυτή είναι 130km/h. Από τον πίνακα Ι βλέπουµε ότι αυτή η ταχύτητα ανέµου  αντιστοιχεί σε  πίεση  793  Pascals. Για  να  είµαστε απολύτως βέβαιοι για κάποια τοπικά φαινόµενα «στροβιλισµού» προσαυξάνουµε το νούµερο  αυτό,  αυθαίρετα,  κατά 15%  περίπου,  και  κάνουµε  τους υπολογισµούς µας για πίεση ανέµου:

P=900Pascals

Τύλος, υπολογίζουµε τον λόγο της µεγάλης προς τη µικρή πλευρά και διακρίνουµε δύο περιπτώσεις:

i:  L/l  3

ii: L/l > 3

Στο συγκεκριµένο παράδειγµα η τιµή αυτού του λόγου είναι:
          2,48/2=1,24<3

άρα είµαστε στην περίπτωση (i) και για τους υπολογισµούς του πάχους (e) του γυαλιού θα χρησιµοποιήσουµε τον εξής τύπο:

(α)    e=  SP/72

Αντικαθιστώντας σ’ αυτόν τον τύπο τις γνωστές τιµές έχουµε:
          e=   4,96x900/72 = 7,87mm

Άρα για το συγκεκριµένο άνοιγµα ένα τζάµι 8mm αρκεί για να αντέξει µε ασφάλεια ανέµους µέχρι και 140km/h.

(2)   Ας υποθέσουµε τώρα ότι δίπλα σ’ αυτό το τζάµι πρέπει να τοποθετηθεί και µία πόρτα securit, οπότε το τζάµι δεν είναι πακτωµένο σταθερά σε 4 αλλά σε 3 µόνο πλευρές. Σε αυτή την περίπτωση παίζει µεγάλο ρόλο το ποια από τις πλευρές θα µείνει ελεύθερη.

(2α)   Αν µείνει ελεύθερη η µικρή πλευρά l, τότε ο τύπος υπολογισµού θα γίνει:

(b)     e= l P/4,9

Kαι εάν αντικαταστήσουµε τις γνωστές τιµές τότε θα έχουµε: e= 2 900/4,9 = 12,24mm

πράγµα που σηµαίνει ότι το τζάµι που πρέπει να χρησιµοποιήσουµε θα πρέπει να είναι 15mm. Το τζάµι των 12mm δεν µας καλύπτει πλήρως.
Επειδή, όµως, ο τύπος αυτός λειτουργεί και «ανάποδα» µπορούµε να υπολογίσουµε την πίεση του αέρα για την οποία ένα τζάµι 12mm θα µας καλύψει µε  ασφάλεια.  Εδώ  χρειάζεται  να  προσέξει  κανείς  ότι χρησιµοποιώντας τέτοιου είδους τύπους «ανάποδα», θα πρέπει να ξέρει ότι στο πάχος του γυαλιού που χρησιµοποιούµε θα πρέπει να θέσουµε το ελάχιστο  πάχος  που  προβλέπεται  βάσει  των  διεθνών  στάνταρντ παραγωγής τζαµιού. Αυτό φαίνεται στον πίνακα 2 όπου βλέπουµε για τα 12mm ότι µπορεί να φτάσει µέχρι  και τα 11,7mm. Άρα εάν λύσουµε  τον τύπο (b) ως προς την ανεµοπίεση Ρ θα πάρουµε:

e= l P/4,9     (4,9xe/l)²= P   P = (4,9x11,7/2) ²

P = 821 Pascals

που ισοδυναµεί µε άνεµο (πίνακας 1) 133km/h.

(2β)    Στην περίπτωση που η πόρτα εφάπτεται στη µεγάλη πλευρά L τότε

ο τύπος (b) αλλάζει ως εξής:

(2βi)  αν ο λόγος L/l9, τότε   e =   3SP/72   (c)

και     (2βii)  αν ο λόγος L/l >9, τότε    e = 3l P/4,9(d)

Για  το  παράδειγµά  µας  ισχύει  ο  τύπος  (c)όπου  αντικαθιστώντας  θα πάρουµε:

e =   3x4,96x900/72 = 13,63mm

Aρα, εφόσον, δεν υπάρχει τζάµι 14mm θα πρέπει να χρησιµοποιήσουµε τζάµι 15mm για να έχουµε «το κεφάλι µας ήσυχο». Επειδή, όµως, το πάχος αυτό φαντάζει πιθανώς υπερβολικό για κάποιους, ας δούµε την αντοχή ενός τζαµιού 12mm σε αυτήν την περίπτωση, χρησιµοποιώντας τον τύπο (c)ανάποδα.

Ρ= e²x72/3S = 11,7²x72/(3x4,96) P = 662 Pascals

που αντιστοιχεί σε άνεµο 125km/h.

Αν στην ίδια περίπτωση δοκιµάσουµε για τζάµι 10mm (9,7 τοπικά) θα διαπιστώσουµε  ότι  η  αντοχή  της  βιτρίνας  στην  ανεµοπίεση  θα περιοριστεί στα:

Ρ = 455Pascals

πράγµα που σηµαίνει ότι ένας άνεµος που θα ξεπεράσει τα 10 µποφόρ θα σπάσει την βιτρίνα!

(3)    Τέλος, ας υποθέσουµε ότι η υποτιθέµενη βιτρίνα µας εκτός από την πόρτα στην οποία εφάπτεται από τη µία πλευρά, από την άλλη πλευρά εφάπτεται σε ένα άλλο γυαλί. Τότε η πάκτωση του γυαλιού περιορίζεται µόνο στις δύο απέναντι πλευρές, και έστω ότι οι ελεύθερες πλευρές είναι οι µεγάλες. Τότε ο τύπος υπολογισµού του πάχους γίνεται:

e = L P/4,9 (f)

Και κάνοντας τις απαραίτητες αντικαταστάσεις   διαπιστώνουµε µε δέος ότι το αναγκαίο πάχος του γυαλιού που θα µας καλύψει µε ασφάλεια είναι πλέον

e = 2,48 900/4,9 = 15,2mm

Χρησιµοποιώντας τον τύπο (f) ανάποδα για να δούµε την ασφάλεια που θα µας παρέχει σε αυτήν την περίπτωση ένα τζάµι 10mm θα βρούµε ότι:

P = (9,7x4,9/2,48)²= 367 Pascals

∆ηλαδή ακόµη και τα 9 µποφόρ ανέµου καθιστούν επικίνδυνη την όλη κατασκευή.

Πιθανόν όλα αυτά να φαντάζουν κάπως υπερβολικά αποτελούν, όµως, την πικρή αλήθεια για το πόσο επιπόλαια αντιµετωπίζεται το θέµα της αντοχής των υαλοπινάκων τόσο από τους τοποθετητές όσο και από τους ιδιοκτήτες.

Υπάρχουν,   βέβαια,   διάφοροι   τρόποι     (πατέντες)   οι   οποίοι εφαρµόζονται  εµπειρικά  και  οι  οποίοι  αυξάνουν  ικανοποιητικά  την αντοχή των υαλοπινάκων. 0 πιο διαδεδοµένος από όλους είναι αυτός της τοποθέτησης  αντιρίδων  αντιστήριξης.  Πρακτικά,  τοποθετώντας µία αντιρίδα σε κάποια από τις ελεύθερες πλευρές της βιτρίνας είναι σαν να αυξάνουµε τις σταθερά πακτωµένες πλευρές κατά µία. Όταν τοποθετεί κανείς αντιρίδες κατά µήκος της βιτρίνας την χωρίζει σε « υποβιτρίνες » µικρότερου µήκους  άρα  και  εµβαδού,  µε  αποτέλεσµα  να  αυξάνεται εντυπωσιακά η αντοχή στην ανεµοπίεση όπως εύκολα διαπιστώνει κανείς αν στα παραδείγµατά µας υποδιπλασιάσει τη µία από τις δύο πλευρές.

Ως  εδώ,  λοιπόν,  τα  πράγµατα  λίγο  ως  πολύ  ξεκαθάρισαν.  Τι γίνεται, όµως, όταν το άνοιγµα θα πρέπει να καλυφθεί µε τζάµι triplex, securit, διπλό ή ακόµα χειρότερα µε συνδυασµό και των τριών (διπλός υαλοπίνακας µε ένα τζάµι securitκαι το άλλο απλό ή triplex)?

Για τέτοιες περιπτώσεις υπάρχει η έννοια του ισοδύναµου πάχους et όπου αντιπροσωπεύει το πάχος του ειδικού γυαλιού που αντιστοιχεί στο πάχος e που υπολογίσαµε για το µονό απλό γυαλί. Ισχύει, λοιπόν, ο
τύπος:

et = ε x e     (g)

όπου ε είναι ένας συντελεστής ο οποίος εξαρτάται από το είδος του γυαλιού που θέλουµε να τοποθετήσουµε και δίνεται σε κάθε περίπτωση χωριστά από τον πίνακα 4.

Ας επανέλθουµε τώρα στην περίπτωση (2)του παραδείγµατός µας για  να  υπολογίσουµε  το  ελάχιστο  αναγκαίο  πάχος  γυαλιού  που χρειαζόµαστε   εάν   χρησιµοποιήσουµε   τζάµι   securit.   Από   τους υπολογισµούς µας είχαµε βρει ότι το αναγκαίο πάχος του µονού απλού γυαλιού ήταν:

e = 12,24mm

το ισοδύναµο πάχος γυαλιού securit θα είναι: et = 0,8x 12,24 = 9,79mm

Άρα ενώ το απλό γυαλί πάχους 12mm δε µας καλύπτει µε ασφάλεια αν χρησιµοποιήσουµε γυαλί securit   10mm, είµαστε πλήρως καλυµµένοι.

Υποθέτουµε τώρα ότι ο ενδιαφερόµενος ιδιοκτήτης επιµένει να χρησιµοποιήσουµε γυαλί   τρiplex. Για να βρούµε ποιόν τύπο, ποιο πάχος γυαλιού triplex θα πρέπει να χρησιµοποιήσουµε, καταφεύγουµε στον τύπο (g), ο οποίος µας αποκαλύπτει ότι:

et = 1,3 x 12,24 = 15,9mm

∆ηλαδή  θα  πρέπει  να  βάλουµε  τζάµι     8+8  το  οποίο,  όµως,  στην πραγµατικότητα και βάσει του πίνακα 2 θεωρούµε ότι είναι 7,7 +7,7 = 15,4mm.

Αλλά και σε αυτήν την περίπτωση οι υπολογισµοί µπορούν να γίνουν και ανάποδα. Έστω, λοιπόν, ότι µόλις ο πελάτης ζητήσει γυαλί τρiplex, εµείς προτείνουµε το 5+5 και θέλουµε να υπολογίσουµε σε τι άνεµο αντέχει. Από τον πίνακα 2 έχουµε:

et = 4,8 + 4,8 = 9,6mm

Και από τον τύπο (g) ξέρουµε ότι:

et = 1,3 x e     e = et/1,3 = 9,6/1,3 e = 7,4mm

Και χρησιµοποιώντας τον τύπο (b) λυµένο ως προς Ρ, διαπιστώνουµε µε έκπληξη ότι:

Ρ= (e x 4,9/l)²
P = 328 Pascals

Συµπερασµατικά βλέπει κανείς ότι το συγκεκριµένο παράδειγµα (βιτρίνα 2 x 2,48 σε επαφή µε πόρτα κατά µήκος της µικρής πλευράς) αν κάποιος  χρησιµοποιήσει  τζάµι        10mm  securit,  τότε  η  κατασκευή  θα αντέχει σε ανεµοπίεση µέχρι και

900 Pascals (ταχύτητα ανέµου 137km/h).

Για τζάµι 10mm απλό θα αντέχει σε ανεµοπίεση µέχρι και600 Pascals (ταχύτητα ανέµου 112km/h).

Τέλος,  για  τζάµι5+5,  η  αντοχή  της  κατασκευής  περιορίζεται  σε ανεµοπίεση 328 Pascals (ταχύτητα ανέµου 82 Κm/h).

Βλέπει κανείς, λοιπόν, ότι η επιλογή του 5+5 στη θέση του απλού 10mm δήθεν για µεγαλύτερη αντοχή είναι ένας µύθος που πολλές φορές οδηγεί σε ανεξήγητα ραγίσµατα βιτρινών ή άλλης µεγάλης επιφάνειας.

Αντίθετα φαίνεται ξεκάθαρα, ότι η χρήση του γυαλιού  securit ίσου πάχους  10mm αυξάνει την αντοχή της κατασκευής στην ανεµοπίεση κατά 50%. Αυτός είναι, άλλωστε, και ένας από τους λόγους που για τη δηµιουργία  των  γυάλινων  πορτών  επικράτησε  η  χρήση  του  γυαλιού 10mm securit και όχι το 5+5 (όποιος έκανε το πείραµα κατάλαβε την διαφορά).

Το πλεονέκτηµα του triplex απέναντι του   securit και του απλού γυαλιού είναι, βέβαια, ότι στο τζάµι  5+5 όταν ξεπεραστούν τα όρια αντοχής  του  και  σπάσει,  τότε  δεν  θα  καταρρεύσει  προκαλώντας παραπέρα  ζηµίες  στα  εµπορεύµατα  ή  στα  έπιπλα.  Ούτε  βέβαια  στο securit  θα  προξενηθούν  παραπέρα  ζηµίες µια  και  ο  πολύ µικρός θρυµµατισµός του αφήνει ανέπαφα τα γειτονικά αντικείµενα (είτε είναι εµπορεύµατα ή έπιπλα ή άνθρωποι!). Είναι αυτό που στη γλώσσσα του αυτοκινήτου αναφέρεται ως ενεργητικά και παθητική ασφάλεια. Το τζάµι securit σπάζει κατά  175% δυσκολότερα από  το triplex. Αλλά όταν σπάσει απαιτείται η άµεση αντικατάστασή του αφήνοντας «ανοικτό» το χώρο µέχρι εκείνη τη στιγµή. Αντίθετα, το 5+5 σπάζει πολύ πιο εύκολα αλλά  εκµηδενίζεται  ο  κίνδυνος  παραπέρα  ζηµιών  από  δολιοφθορές περαστικών,  µια και παραµένει στη θέση του έως την αντικατάστασή του. Το απλό 10άρι βρίσκεται κάπου ενδιάµεσα από πλευράς αντοχής αλλά από τη στιγµή που θα σπάσει οι συνέπειες είναι απρόβλεπτες.

Σε αυτό το σηµείο θα πρέπει να παρατηρήσουµε ότι η προσέγγιση που  κάναµεµέχρι  τώρα  ήταν  η  απλούστερη  δυνατή,  χωρίς  να λαµβάνουµε  υπ’όψιν  ορισµένους  σηµαντικούς  παράγοντες  οι  οποίοι επηρεάζουν τους υπολογισµούς.

Όπως για παράδειγµα το γεγονός ότι η ανεµοποίηση που ασκείται σ΄ έναν   υαλοπίνακα σε κάποια συγκεκριµένη τοποθεσία επηρεάζεται από το ύφος σε σχέση  µε το έδαφος που είναι τοποθετηµένος. Άλλη δύναµη δέχεται ένας υαλοπίνακας που είναι τοποθετηµένος στο ισόγειο , άλλη στον 1οόροφο οικοδοµής , άλλη στο δεύτερο κ.ο.κ.

Επίσης  σηµαντικές  διαφοροποιήσεις  υπάρχουν  και  όταν  ο υαλοπίνακας είναι διπλός αντί για µονός.

Όλες  αυτές  όµως  οι  επιµέρους      µετρήσεις  και  υπολογισµοί    , αποτελούν από µόνοι τους ένα τεράστιο νέο κεφάλαιο που δεν µπορεί να καλυφθεί  στα  πλαίσια  αυτής  της  σύντοµης  επικοινωνίας.  Σε  κάθε συγκεκριµένη περίπτωση ο συνυπολογισµός όλων των επι µέρους αυτών στοιχείων έχει σαν αποτέλεσµα την σηµαντική διαφοροποιηση από τα παραπάνω  που  δεν  παύουν  όµως  να  δίνουν µια  ικανοποιητικη προσέγγιση στο πρόβληµα.

Αρχή